Xu cổ Việt Nam

Tiền cổ Minh Đạo nguyên bảo nhà Lý được đúc bằng đồng, có bốn chữ Hán: Minh (12h), Đạo (3h), Nguyên (6h) và Bảo (9h). Cách đọc là Minh Đạo nguyên bảo, theo chiều kim đồng hồ từ chữ Minh ở góc 12h...

Vua Đinh Tiên Hoàng (924-979), tên húy là Đinh Bộ Lĩnh, là người có công dẹp loạn 12 sứ quân, sáng lập triều đại nhà Đinh. Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt, dời kinh đô về Hoa Lư. Năm 970, ông đặt niên hiệu là Thái Bình và cho đúc đồng Thái Bình Hưng Bảo...

Vào thế kỉ 17, do tình hình chiến tranh giữa đằng trong và đằng ngoài nên kim loại đồng trở nên khan hiêm,trong nước lại thiếu mỏ đồng,chúa Trịnh, Chúa Nguyễn phải nhập tiền đồng từ Nhật và các nước phương Tây để đáp ứng nhu câù trong nước.
    - Dựa vào tài liệu lịch sử, chúng ta đưọc biết rằng ngoài Nhật Bản, công ty Đông Ấn Hà Lan đã buôn số lượng lớn tiền đồng vào đàng Ngoài.

Các nhà nghiên cứu và sưu tập tiền cổ đều rất quen với đồng xu cổ Minh Đức thông bảo, được đúc đẹp với thư pháp khải thư chuẩn chỉ như tiền của nhà Lê sơ và đều công nhận Minh Đức thông bảo là tiền cổ nhà Mạc. Ngoài Minh Đức thông bảo, ở Việt Nam còn có phát lộ một số tiền cổ Minh Đức nguyên bảo, với chữ Nguyên viết như kiểu tiền Bắc Tống, tiền mỏng hơn và chữ cũng như gờ tiền, gờ lỗ không nổi sâu như tiền nhà Lê sơ. Các nhà nghiên cứu Nhật Bản xếp tiền cổ Minh Đức nguyên bảo vào dòng tiền không chính triều, cùng trong bộ Trường tự với những đồng tiền như Tuyên Hòa Hựu Bảo...

Tháng 10 năm Kỷ Mão 1459, Lạng Sơn Vương Nghi Dân sát hại vua Nhân Tông, lên ngôi đặt niên niên hiệu là Thiên Hưng. Tháng 6 năm sau, các đại thần triều Lê đem binh hỏi tội và rước Lê Tư Thành lên ngôi...

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, sau khi đánh bại hoàn toàn quân Minh xâm lược, chẳng cần đợi nhà Minh công nhận, ngày 15 tháng 4 năm 1428, Lê Lợi xưng vua và lấy niên hiệu là Thuận Thiên; một tháng sau thì cho đúc tiền kim loại Thuận Thiên thông bảo bằng đồng mà không tiếp tục chính sách sử dụng tiền giấy của nhà Hồ...

Tiền xu cổ Vĩnh Thịnh Thông Bảo được đúc trong thời gian vua Lê Dụ Tông sử dụng niên hiệu Vĩnh Thịnh. Tiền cổ Vĩnh Thịnh Thông Bảo được đúc bằng đồng, hình tròn ở giữa có lỗ vuông tượng trưng cho quan niệm “trời tròn đất vuông” của người Việt thời cổ. Mặt trước của đồng tiền có ghi bốn chữ Hán Vĩnh Thịnh Thông Bảo (永 盛 通 寶) đọc chéo theo thứ tự từ trên xuống dưới, từ phải qua trái, mặt lưng thường có chữ Tị (巳

Trong quá trình sưu tập tiền cổ, ngoài những đồng tiền chính triều (do triều đình, do vua cho đúc...) chúng ta hẳn bắt gặp những đồng tiền dù có cùng tên, cùng niên hiệu nhưng có thư pháp, độ dày mỏng, đường kính, màu sắc khác hẳn những đồng tiền chính triều. Nhiều nhà sưu tập hay gọi những đồng tiền này là tiền không chính triều, hay phỏng đúc Lê - Mạc...

Sau hơn 10 năm hưởng Thái Bình, dân Đại Việt chuẩn bị phòng thủ trước âm mưu xâm lược của lân bang to lớn, nước Đại Tống. Băn khoăn trước vận nước, ấu chúa chưa tham chính được, giang sơn có cơ nguy vong, thái hậu triều Đinh bèn khoác long bào lên vai chủ soái Lê Hoàn. Thập đạo Tướng quân lên ngôi, lập ra triều Lê (sử gọi là “nhà Tiền Lê”)  lấy niên hiệu là Thiên Phúc (980-988) rồi sau đó đổi sang Hưng Thống (989-994), Ứng Thiên (995-1005)...

Để phục vụ nhu cầu giao thương và chi phí lương bổng trong quân đội, Nguyễn vương - Nguyễn Ánh đã cho mở cục đúc tiền ở Bến Sỏi và cho đúc tiền kẽm hiệu Gia Hưng thông bảo