Xu cổ Việt Nam

Năm 1258, Trần Thái Tông truyền ngôi cho con là Trần Thánh Tông. Trần Thánh Tông là hoàng đế thứ hai của nhà Trần, ông được mô tả là một vị hoàng đế tài giỏi, giữ vững được nền độc lập của quốc gia. Trần Thánh Tông có sử dụng hai niên hiệu là Thiệu Long (1258-1272) và Bảo Phù (1273-1278). Tất cả những đồng xu đúc trong hai niên hiệu này đều là những đồng xu vô cùng quý hiếm.

Sau hơn 10 năm hưởng Thái Bình, dân Đại Việt chuẩn bị phòng thủ trước âm mưu xâm lược của lân bang to lớn, nước Đại Tống. Băn khoăn trước vận nước, ấu chúa chưa tham chính được, giang sơn có cơ nguy vong, thái hậu triều Đinh bèn khoác long bào lên vai chủ soái Lê Hoàn. Thập đạo Tướng quân lên ngôi, lập ra triều Lê (sử gọi là “nhà Tiền Lê”)  lấy niên hiệu là Thiên Phúc (980-988) rồi sau đó đổi sang Hưng Thống (989-994), Ứng Thiên (995-1005)...

Truyền thuyết kể rằng: trước khi Lê Long Đĩnh chết (1009), sét đánh vào cây gạo ở châu Cổ Pháp, vết hằn thành bài thơ chữ Hán, trong đó có hai câu: ""...Hòa đao mộc lạc/Thập bát tử thành..." Sư Vạn Hạn đoán ba chữ ""hòa đao mộc " ghép thành chữ Lê 黎, còn ba chữ "thập bát tử'' ghép thành chữ Lý 李. Đó là điềm báo nhà lê sẽ "lạc" - mất và họ Lý sẽ lên thay "thành" lập vương triều mới. Nhân đó quần thần cùng nhau tôn Lý Công Uẩn lên ngôi, tức Thái Tổ triều Lý, lấy niên hiệu là Thuận Thiên (1010-1028)...

Vua Lê Thái Tông sử dụng hai niên hiệu: Thiệu Bình (1434-1439) và Đại Bảo (1440-1442), có người đọc là Thái Bảo. Dưới triều đại của mình, ông cho đúc tiền xu cổ Thiệu Bình thông bảo và Đại Bảo thông bảo. Triều đại của Lê Thái Tông là một triều đại thịnh trị, kinh tế, khoa học kỹ thuật phát triển cao. Điều này được thể hiện ở đồng xu cổ Thiệu Bình thông bảo và Đại Bảo thông bảo được đúc rất đẹp, tiền có trọng lượng vừa phải, không mỏng không dày và rất thuận tiện trong việc tiêu dùng cũng như lưu trữ...

Lê Thánh Tông (1442 – 1497) là vị Hoàng đế thứ tư trên danh nghĩa và thứ năm trên thực tế của vương triều Lê Sơ trong lịch sử Việt Nam (Lê Nghi Dân tạo phản cướp ngôi nên các sử gia thời đó không công nhận là hoàng đế chính thống), trị vì từ năm 1460 đến khi băng hà vào năm 1497, là vị vua tại vị lâu nhất thời Lê Sơ và lâu thứ hai thời Hậu Lê [sau Lê Hiển Tông với 46 năm (1740 - 1786)]. Thời kỳ của ông đã đánh dấu sự hưng thịnh của triều Hậu Lê nói riêng và chế độ quân chủ Việt Nam nói chung với tên gọi Hồng Đức thịnh trị

Đồng xu cổ Gia Thái Thông Bảo được đúc và lưu hành dưới thời vua Lê Thế Tông của nhà Lê Trung Hưng. Vua Lê Thế Tông là vị hoàng đế thứ tư của nhà Lê Trung Hưng, ông ở ngôi từ năm 1573 đến năm 1599. Ông là hoàng đế nhà Lê đầu tiên trở lại Thăng Long sau 66 năm nhà Lê Sơ bị họ Mạc cướp ngôi (1527-1593) và hoàn thành công cuộc trung hưng vương triều. Ông là con thứ năm của Lê Anh Tông, sinh ra trong thời kỳ Nam – Bắc triều. Sau nhiều chiến dịch lớn, năm 1592 Trịnh Tùng đánh bại quân Mạc, lấy lại Đông Kinh và rước Thế Tông về kinh đô cũ...

Trần Minh Tông, vị hoàng đế thứ 5 của triều Trần lên ngôi từ tháng 4/1314 đến tháng 5/1329. Thời kỳ của ông và thời kỳ của cha ông (Trần Anh Tông) được coi là thời kỳ hưng thịnh của nhà Trần, được sử sách gọi là Anh Minh Thịnh Thế.

Lê Trang Tông (1515 - 1548), tên thật là Lê Duy Ninh, là vị hoàng đế thứ 12 của nhà Hậu Lê và là vị hoàng đế đầu tiên của nhà Lê Trung hưng trong lịch sử Việt Nam. Ông còn được dân gian ưu ái đặt cho mỹ danh nghèo nàn là Chúa Chổm.

Các nhà nghiên cứu và sưu tập tiền cổ đều rất quen với đồng xu cổ Minh Đức thông bảo, được đúc đẹp với thư pháp khải thư chuẩn chỉ như tiền của nhà Lê sơ và đều công nhận Minh Đức thông bảo là tiền cổ nhà Mạc. Ngoài Minh Đức thông bảo, ở Việt Nam còn có phát lộ một số tiền cổ Minh Đức nguyên bảo, với chữ Nguyên viết như kiểu tiền Bắc Tống, tiền mỏng hơn và chữ cũng như gờ tiền, gờ lỗ không nổi sâu như tiền nhà Lê sơ. Các nhà nghiên cứu Nhật Bản xếp tiền cổ Minh Đức nguyên bảo vào dòng tiền không chính triều, cùng trong bộ Trường tự với những đồng tiền như Tuyên Hòa Hựu Bảo...